A+
A
A-
Mündəricat Əsas səhifə nur-az.com
Kitabın adı: İSLAM VƏ YENİ DÜNYA
Müəllif:
Naşir:
Çap tarixi:
Səhifələrin sayı:
Çap növbəsi:
Tirajı:
Geri   İrəli


İran 30-40 il öncəki İrandan çox güclüdür. İran 30 il öncə sadə silah da istehsal etmirdi. Bu gün İran kosmosa peyk göndərir. İran xalqı və dövlətinin özünəinamı qat-qat güclənib. Güclü dini kimliyə malik İranın mədəniyyəti istismarçı düşüncəyə malik qərb mədəniyyətindən çox fərlənir.

İrana münasibətdə məqsədlərinə çata bilmədilər. Regionda gərginlik artmaqdadır. Onlar vəziyyətə nəzarəti itiriblər. Misirdə böhrandır, Ərəbistanın gələcəyi qaranlıqdır. Digər tərəfdən Çin kimi sürətlə inkişaf edən ölkələr Qərb sənayesini növbə ilə sıradan çıxarmaqdadır.

 

 

 

 

 

 

Tam qələbə Qərb Sahilinin silahlandırılmasından keçir

 

Məntəqə üzrə ekspert cənab Hüseyn Ruyvəranla söhbət

Sionist rejimin iki dayağı vardı: mühacirət və hərbi imtiyaz - hər iki dayaq süstləşib!

Cənab Rəhbər Ayətullah Xamenei cümə axşamı günü İslami Cihad Hərəkatının baş katibi Ramazan Abdullahla görüşündə düşmənin hiyləgər fitnəkarlıqlarına hazır olmaq zərurətindən danışdı. Cənab Rəhbər ehtimal olunan hücumlara hazırlıq və sionist rejimə qarşı Qərb Sahili ilə birləşməyi iki strateji nöqtə kimi qeyd etdi. Cənab Rəhbər görüşdə məntəqədəki hadisələrlə bağlı buyurdu: “Sionist rejimlə müharibə həyati əhəmiyyətli bir müharibədir...” Burada maraqlı nöqtələrdən biri Cənab Rəhbərin Qərb Sahilinin silahlandırılması məsələsi üzərində təkididir. 51 günlük müharibədə Müqavimətin qələbəsi İslam dünyasının taleyinə və Qərbin nüfuzuna necə təsir etdi? Regionda baş verəcək bundan sonrakı hadisələrlə bağlı nikbin olmaq mümkündürmü? Bu suallarla bağlı məntəqə üzrə ekspert cənab Hüseyn Ruyvəranla söhbəti nəzərinizə çatdırırıq.

 

Sual: Müqavimətin qələbəsi ilə başa çatam 51 günlük Qəzzə müharibəsi məntəqənin güc balansında yeni səhifə açdı. Sionist rejim Qərbin məntəqədəki iqtidar təzahürü olaraq məğlubiyyətə uğradı. Məntəqənin hazırkı durumunda sionist rejimlə müharibənin hansı təsirləri var?

 

Cavab: Unutmamalıyıq ki, sionist rejim Qərb kapitalizminin məhsuludur, yarandığı gündən Qərbin mənafelərinə xidmət edib. Ötən əsrin 40-cı illərində Amerika meydana daxil oldu və sionist rejimin yaradıldığı elan edildi. Sionist rejimi rəsmi tanıyan ilk dövlət ABŞ-dır. Amerika ilk gündən bu rejimi həm hərbi, həm də iqtisadi baxımdan himayə edib. Bu günə qədər ABŞ İsrailin yolunda ən azı bir trilyon dollar xərcləyib.

Amma İsrail məntəqədə bir baza kimi yaradılıb və Qərbin siyasətlərini yerinə yetirməklə məşğuldur. Bu ölkənin həyata keçirdiyi siyasətlərdən biri yerli əhalinin doğma torpaqlardan çıxarılmasıdır. İsraildən əvvəl də bu siyasət həyata keçirilib. Amerikanın özündə və Kanadada yerli əhalinin sıxışdırılması bəşər tarixində analoqsuz hadisələrdir. Bu günə qədər Fələstində 90-a yaxın qətliam baş verib, bunun nəticəsində yerli əhalinin 90%-i doğma yurdunu tərk edib, Suriya, Livan, İordaniya, Misir və Qəzzəyə mühacirət edib. Bu siyasəti qorxutmaq və qətllərlə həyata keçiriblər.

Qərb kapitalizminin məhsulu olan sionist rejim yarandığı gündən imperializm tərəfindən himayə olunur. Bu ölkənin bütün ehtiyacları qeyd-şərtsiz ABŞ və müttəfiqlərinin öz ehtiyacı kimi qəbul edilir və qısa müddətdə tədbir görülür.

Qərb öz mənafeləri yolunda bütün əxlaqi prinsipləri ayaq altına alır. Bu günə qədər İsrailin cinayətləri Qərb dövlətləri tərəfindən məhkum edilməyib. Əksinə, BMT-nin işğala qarşı 80 qətnaməsinə Qərb dövlətləri veto qoyub. Nüvə silahı məsələsində də vəziyyət oxşardır. Nüvə Silahının Yayılmaması Hərəkatına qoşulmaqdan imtina edən sionist rejim heç vaxt cəzalandırılmayıb. İsrail lazım gələndə Qərbin, lazım gələndə Amerikanın xidmətində dayanır. Bu rejim müstəqil rejim deyil. Amma qeyd edim ki, xüsusi ilə 51 günlük müharibədən sonra vəziyyət İsrailin xeyrinə deyil. İsrail qətnamələrə məhəl qoymayaraq işğal olunmuş ərazilərdə tikinti işlərini davam etdirir.

İsraili öz yerində oturtmaq üçün yeganə yol Müqavimətin gücləndirilməsidir. Sionist rejim yalnız ardıcıl müharibələr nəticəsində çökə bilər. Elə bu məqsədlə də Qərb sahilinin silahlandırılması zəruri sayılır. Bu iş baş tutarsa tam qələbə əldə edilir.

İsrailin verdiyi itkilərin yerini doldurmaq üçün vaxtı yoxdur. Bu ölkə böhran yaşayır və biz bu böhranın dayanmasına yol verməməliyik. Müqavimət davam etəlidir, Qərb Sahili silahlanmalı və Qəzzə ilə birlikdə müqavimət göstərməlidir.

 

Sual: Fələstin və Livanda Müqavimətin qələbələri ictimai fikirə necə təsir göstərir? Müqavimət Livan və Fələstində böyük uğurlara imza atdı. 2006-cı ildə İsrail Livana hücum etdi və qeyri-bərabər müharibə başladı. Bu müharibə müqavimətin sonrakı mərhələlərində də eyni şəkildə davam etdirildi. Adətən müharibədə hərbi arsenal son sözü deyirsə, işğalçı rejimlə müharibələrimizdə qələbəni toplar həll etməyib. Belə bir deyim vardı ki, Livana hücumda İsrailin təyyarələri vardı, vurulacaq hədəflər yox idi. Beləcə Livan Müqaviməti dünyada mövcud olan düsturları pozub güclü ordunu dizə çökürdü.

 

Sual: İnformasiya inqilabı, mətbuata nəzarətin dünya boyu zəifləməsi son Qəzzə müharibəsi barədə böyük ictimai etiraza yol açdı. Bunu necə dəyərləndirirsiniz?

 

Cavab: Bu vaxta qədər beynəlxalq sionizm öz təbliğatı ilə ictimai fikri çaşdıra bilmişdi. Bununla da Qərb cəmiyyətləri onu haqlı sayırdı. Amma ötən 10 ildə baş vermiş hadisələr, kiber fəzasının dəyişməsi, İslam dünyasına öz səsini dünyaya çatdırmaq imkanı yaratmışdı. Son Qəzzə müharibəsində London, Paris və dünyanın bir çox başqa şəhərlərində əzəmətli anti-sionist aksiyalar keçirildi. Qərbdəki ədalətsevər ictimai təşkilatlar da Fələstin xalqı ilə həmrəylik nümayiş etdirdi.

Biz müxtəlif informasiya şəbəkələrində bu aksiyaları izlədik. Qərb dövlətləri Qərb xalqlarının etirazı qarşısında aciz qaldılar. Bu ölkələrdə seçki sandıqları rol oynadığından xalqın etirazı dövlətə təsirlidir. Xalqdan asılı dövlətlər İsrailə yardımları azaltmağa məcburdurlar. Məntəqədə oyanış gücləndikcə Qərb dövlətlərinin İsrailə köməyi azalacaq. Qərb cəmiyyətində ictimai fikir dövlət rəsmilərini qorxudur. Qərbə söykənən İsrailin belə bir vəziyyətdə ağır böhran yaşaması qaçılmazdır.

Qərbdəki ictimai təşkilatlar arasında həqiqət və ədalət ardınca olanları çoxdur. Belə təşkilatlardan biri Qalvey təşkilatıdır. Belə təşkilatlar informasiya vasitələrinin himayəsindən bəhrələnir, Fələstin xalqına yardım edir, ən əsası sionist rejimə təzyiq göstərir. Qərb zolağına kurs götürmüş humanitar yük aparan gəmilər İsrailə böyük problemlər yaratdı. İsrail çıxılmaz vəziyyətdə qalmışdı. Ya bu karvana hücum etməli, ya da mühasirəni açmalı idi. Amma İsrail öz xəbis xislətini göstərərək cinayətə əl atdı, humanitar karvana hücum etdi.

 

Sual: Bu hadisələr İslam dövlətlərini sionist rejimə qarşı hərəkətə gətirəcəkmi?

 

Cavab: Bu sualı cavablandırmaq üçün bir qədər geriyə qayıtmalıyıq. İslam inqilabının qələbəsindən sonrakı ilk illərdə Fələstin probleminin həlli üçün iki yol təklif olundu. Birinci yol Fələstin xalqının himayəsi üçün ictimai fikir yaratmaq idi. Vəhdət həftəsi, məzhəblərin yaxınlaşması, Qüds günü bu məqsədlə həyata keçirilən tədbirlərdir. Məqsəd Fələstini İslam dünyasının döyünən ürəyi kimi tanıtdırmaqdır. Sionist rejimin iki dayağı var: mühacirət və hərbi imtiyaz. Son müharibədən sonra hər iki dayaq süstləşib. İndi İsraildən mühacirət edirlər. Sionist rejim yəhudi dövləti qurmaq məqsədinə çata bilmədi.

İkinci yol Müqavimətin formalaşdırılması və İsrailin süqutuna inam yaratmaq idi. Bu işin öhdəsindən Livan Hizbullahı layiqincə gəldi. Fələstin Hizbullahın himayəsindən çox bəhrələnib. 1967-ci il ərəb-İsrail müharibəsində böyük məğlubiyyət yaşandı.

 

Sual: Son müharibələrdə sionist rejimin geri çəkilməsinə şahid olduq. Müqavimət bunu necə bacardı?

 

Cavab: Bəli, Müqavimət İsrailin mühacirət və hərbi üstünlük kimi sütunlarını qıra bildi. Yəni İsrailin dirçəliş imkanları əlindən alınıb. Hazırda İsrail böyük mühacirət yaşayır. Son müharibədə sionist rejimin təhlükəsizliyi təmin edə bilməməsinə əmin olan yəhudilər dünyaya səpələnir. Mütləq yəhudilərdən təşkil olunmuş dövlətin öz varlığı sual atındadır.

 

 

Ayətullah Xamenei: Ən əziz adamlarımdan birini itirdim...

 

Rəhbərin həyat yoldaşı şəhid ailəsi ilə görüşdə

Şəhid Tehrani Müqəddəm (“İran Raket sənayesinin atası”) İranda hərbi mərkəzdə partlayış zamanı həlak olmuş 39 şəhiddən biridir...

 

Şəhid Tehrani Müqəddəmin xanımı İlham Heydəri Həzrət Ağanın həyat yoldaşının onların görüşünə gəlməsi barədə danışır. Məşriq İnformasiya Agentliyi yazır ki, İlham Heydəri Nuruz-Zəhra elm hövzəsi və Banu Əmin hövzəsinin doktorudur. General şəhid Həsən Tehrani Müqəddəmlə müştərək həyatından 4 övladı var. Xanım İlhamın şəhid Tehrani ilə bağlı dəyərli xatirələri var. Hazırda bu xanım 3 il öncə, şəmsi 1390-cı il, 21 abanda hərbi bölmədə partlayış nəticəsində şəhadətə çatanların ailələri ilə daimi əlaqə saxlayır. Şəhidin həyat yoldaşı şəhid Tehrani Müqəddəmə böyük sevgidən danışır. Bu şəhidlərin fədakarlıqları sayəsində bir sıra problemlər aradan qalxıb. Xanım Heydəri deyir ki, şəhid Tehrani Müqəddəm hətta öz dövrünün vəliyyi-fəqihinin qəlbini ələ ala bilmişdi. Xatırladır ki, Tehrani Müqəddəm şəhadətə çatan gün Rəhbər Xamenei çox üzüntülü bir ruhiyyədə olub. Məşriq agentliyi xanım İlham Heydəri ilə müsahibəni təqdim edir.

 

Sual: Şəhid Tehrani Müqəddəmdən sonra ailənizin fəzası necədir? Övladlarınız atalarının şəhadətini dərk edirlərmi? Azyaşlı övladınıza atasızlığı necə izah edirsiniz?

 

Xanım Heydəri: Uşaqlar çox ağıllıdır. Xüsusi ilə kiçik övladım Zəhranın dərin zəkası var. Gözləmirdim ki, övladlarım bu hadisəni asanlıqla qəbul edə biləcək. Partlayış baş verəndə namazın vaxtı keçmişdi. Mən oruc idim, bir az da halım yaxşı deyildi. Bir neçə dəfə orucumu açmaq istədim. Güclü səs eşidiləndən sonra mənə xəbər verdilər ki, hacı Həsənin iş yerində partlayış baş verib. Müharibə dövründən hazırlığım olub. Sadəcə “inna lillah və inna iləyhi raciun” söylədim. Sanki bu sözləri mənə özü pıçıldadı. Sağlam bir insanı yola salırsan, bir az keçmiş şəhadət xəbəri gəlir. Buna dözmək asan deyil. Bu partlayışda 39 nəfər şəhid oldu. Əza məclisində oturan xanımlar 20-22 yaşlı gənc xanımlar idi. Onlar həyat yoldaşlarını sevirdilər və buna görə gözlərinin yaşı qurumurdu. Bu böyük müsibət idi. İki böyük övladım nə baş verdiyini yaxşı anlayırdı. Məni narahat edən iki kiçik qızım idi. Zəhranın 5 yaşı vardı, o biri qızım büluğ həddinə çatmışdı. Onların bu hadisəni asanlıqla qəbul etməsi mümkün deyildi. Hadisə baş verən gecə qohumlardan biri Zəhranı evlərinə apardı. Səhəri gün nə olur olsun onu evdə saxlamaq qərarına gəldim. Bilmirdim bu ağır xəbəri ona necə çatdırım. Evə get-gəl vardı. Başsağlığı verirdilər. Amma qızım hələ nə baş verdiyini anlamırdı. Arabir yanıma gəlib, mənə sarılırdı. Mən ona sadə dillə Kərbəladan danışırdım. Deyirdim ki, xanım Rüqəyyə və xanım Səkinə Kərbəlada Allah yolunda atalarını veriblər. Zəhra qulaq asır, bəlkə də yaxşı dərk etmirdi. Sonra oynamağa gedirdi.

Şəhidlərin dəfn mərasimi televizorda geniş yayımlandı. Həmin vaxt Zəhranı qucağıma almışdım, birlikdə baxırdıq. Zəhra hadisəni ilk dəfə televiziyadan eşitdi. Bir ah çəkib dedi: “Anacan, atam şəhid olub?” Mən cavab verdim ki, bəli, şəhid olub. Çətin olsa da Allahın köməyi ilə Zəhra buna öyrəşdi. Amma ilk dəfə bu xəbəri eşidəndə çəkdiyi yanıqlı ahı unuda bilmirəm. Doğrudan da hacı Həsən bizimlədir. Biz onsuz olduğumuzu ağlımıza gətirə bilmirik. Həyatda olduğu zaman da tez-tez məzuniyyətə gedərdi. İndi məzuniyyət də yoxdur. Amma biz onun daim evdə olduğunu hiss edirik.

Zəhra hələ məktəbə getməmişdən atasının şəkillərini çəkirdi. Bu şəkilləri saxlamışam. Mənə öz zehnində olanları danışanda deyərdim ki, nə qədər ki, unutmamısan, tez kağıza köçür. Yuxularını yazdırmışam. Düşünürəm ki, bu çox dəyərlidir. Atasının şəkilləri, onun haqqında yazdığı ilk cümlələr böyük dəyərə malikdir. O biri qızım üçün də çox çətin idi. Amma tədricən mövcud vəziyyəti qəbul etdi.

 

Sual: Şəhid Tehrani Müqəddəmin hansı fəaliyyətləri barədə şəhadətindən sonra xəbər tutmusunuz?

 

Xanım Heydəri: O heç vaxt iş barədə danışmazdı. Mən yalnız şəhadətindən sonra gördüyü işlər barədə eşitdim. Bacı-qardaşı da onun işlərindən xəbərsiz idi. Şəhadətindən sonra televizorda onun fəaliyyətləri barədə məlumat verildi. Heç kimin ağlına gəlmirdi ki, o belə böyük işlər görüb. Olduqca təvazökar idi.

Suriyaya səfərindən qabaq raket bölməsində təlimlərdə olmuşdu. Mən bilirdim ki, o Almaniya, Koreya, Çinə gedib-gəlir. Amma heç vaxt hansı iş ardınca getdiyini bilməzdim. Özünü elə aparırdı ki, sanki belə səfərlərdə olmayıb.

Hacı Həsən müharibə dövründə də belə idi. Cəbhədən çox danışmazdı. Adətən cəbhədə olanlar həmin günlər haqqında həvəslə danışır. Hacı Həsən belə deyildi. Başqaları haqqında danışsa da özü haqqında heç nə deməzdi. Əgər onunla müharibədən sonra ailə qursaydıq bəlkə də cəbhədə olduğunu deməzdi.

 

Sual: Rəhbər Ayətullah Xameneinin həyat yoldaşı ilə görüşünüzü necə xatırlayırsınız?

 

Xanım Heydəri:: Həzrət Ağanın xanımı başsağlığı vermək üçün evimizə gəlmişdi. Mən bu barədə ilk dəfədir danışıram. 1391-ci il mehr ayı idi. Rəhbərin xanımı şam namazından sonra gəldi. Bir qədər söhbətdən sonra ondan soruşdum ki, partlayış baş verən gün harada olub? Həzrət Ağa bu xəbəri eşidəndə hansı hissləri keçirib? Həzrət Ağanın xanımı buyurdu ki, süfrəyə əyləşmək istədiyimiz vaxt partlayış səsi eşitdik; hər ikimiz ayağa qalxıb pəncərəyə yaxınlaşdıq. Dedim olsun ki, bizim məntəqədə hadisə baş verib. Nə baş verdiyi məlum deyildi. Həzrət Ağa yeməkdən sonra evdən çıxdı; gecə qayıdanda çox narahat idi; Səbəbini soruşanda buyurdu: “Ən əziz adamlarımdan birini itirdim!” Həzrət Ağanın həyat yoldaşı elə danışdı ki, göz yaşlarımı saxlaya bilmədim.

Mən onun ağanın dilindən nəql etdiklərini unutmamaq üçün dəftərçəyə yazdım. Yaddaşıma bir o qədər də etibarım yoxdur. Həzrət Ağanın Hacı Həsəni əziz adamı kimi təqdim etməsi məni fərəhləndirirdi. Xoş Hacı Həsənin halına ki, hətta dövrün vəliyyi-fəqihinə özünü sevdirə bilmişdi. Çox böyük sözdür. İndi də arabir Həzrət Ağanın yoldaşını görürəm. Onun bizim ailəyə xüsusi diqqəti var.

 

Sual: Hər ay şəhid ailələri ilə görüşürsünüz. Bu məclisi qurmaqda məqsəd nədir?

 

Xanım Heydəri: Hər ayın əvvəlində belə məclislərin təşkili həm də Hacı Həsənin öz istəyi idi. Bu məclisə həmdərd insanlar toplaşır. Şəhid ailələri bir-birlərini görəndə təsəlli tapırlar. Ğədir şəhidlərindən sonra hiss etdim ki, şəhid ailələrinin belə məclisə ehtiyacları var. Mənim qəlbim ağrayanda psixoloq yanına gedirəm. Mənə nə qədər tövsiyə versə düşünürəm ki, mənim problemimi yaşamadığından məni başa düşə bilməz. Bu ailələr arasında həm yaşım, həm də təcrübəm çox olduğundan məsuliyyət hiss edirəm. Allahdan istəyirəm ki, sözümə təsir versin, onlara xidmət edə bilim. Mənim rəsmi məsuliyyətim yoxdur, təşkilata başçılıq etmirəm. Sadəcə günün yarısını şəhid ailələri ilə dərdləşməyə sərf edirəm. Allahdan, Peyğəmbərdən (s), ayə və hədislərdən danışırıq. Danışırıq ki, biz tək deyilik. Tarix boyu haqq yolunda bu ağrını çəkənlər olub. Hadisələri yada salırıq, şəhidlərlə iftixar edirik. Çətinliyi olanlara yardım əli uzadırıq. Şəhid xanımları bu məclisdə öz yaşıdlarını gördükdə qəlbləri aramlıq tapır.

Mən məclislərdə hər dəfə yada salıram ki, biz burada toplaşdığımız kimi onlar da axirətdə bir məclisə toplaşıblar. Şəhidlər şaddırlar ki, onların ailələri bir yerdədir. Məsləhət istəyən məsləhət veririk. Amma əsas mehvər Qurandır. Onlar Quran yolunda gediblər. Ayə və hədislər danışırıq, dini mövzularda söhbət edirik, nəticəsi də yaxşı olur. Bir çox şəhid anaları uzaq yol gəlir. Məclislər Kərəcdə keçirilir. Evi Kərəcdə olanlar da çoxdur. Allaha şükr edirəm, çox razıyam. Xanımlar deyirlər ki, bu məclisdə bir araya gəlməyimiz bir dünya dəyərə malikdir.

Həyat yoldaşlarımızın şəhadətindən qabaq ailəvi get-gəlimiz yox idi. Mən 39 şəhid arasında yalnız cənab Nəvvab və Səlgini tanıyırdım. Ötən il şəhidlərin ildönümünə toplaşdığımız zaman bütün şəhid zövcələrinin danışmasını istədim. Məclis çox isti oldu. Hamı ağladı. Bu məclislərin səmərəsi sonradan iki kitabın ərsəyə gəlməsi oldu. Artıq hamı bilir ki, hər ayın əvvəlində toplaşmalıyıq.

 

 

 

 

Cənab Rəhbər:Əfqan mühacirləri əzizləyin!

 

Hoccətülislam İbrahimi ilə söhbət

 

İran İslam Cümhuriyyəti ölkəsində qeyri-sabitlik, dini dəyərlərə basqı yaşanan müsəlmanların sığınacağıdır desək yanılmarıq. Bu gün Əfqanıstanda, İraqda və bir çox başqa müsəlman ölkələrində etiqadlı insanların normal yaşaması üçün şərait mövcud deyil. Misilsiz sanksiyalara, siyasi təpkilərə məruz qalmış İran bütün problemləri kənara qoyaraq mühacirlərə ağuş açıb. Bu gün İranda çoxluq təşkil edən əfqan mühacirlər deyir ki, onları ilk dəfə İrana üz tutmağa sövq edən Xomeyni eşqi olub. Mərhum İmam imperializm və beynəlxalq sionizmin meydan suladığı bir dövrdə İranda İslam bayrağını ucaldaraq İslam dünyasının müdafiəsinə qalxdı.

Əfqanıstanda vəziyyət dözülməz oldu. Əfqanlar İrana üz tutdular. 30 ildən artıqdır ki, əfqanıstanlı müsəlmanlar İrana sığınıb. İmam Xomeyni (r) təkcə iranlıların yox, həm də əfqanların imamı idi. İmam dünyasını dəyişəndən sonra Ayətullah Xamenei rəhbərlik məsuliyyətini üzərinə götürdü. Höccətülislam İbrahimi uzun illər Əfqanıstan üzrə rəhbərin nümayəndəsi olub. Əfqan mühacirlər cənab İbrahimini öz problemlərinin həllində ən təsirli sima sayırlar. Sayı milyonu aşan əfqan mühacirlərin heç şübhəsiz kifayət qədər problemləri var. Amma bu problemlərin səbəbi İran rəhbərliyinin diqqətsizliyi deyil. Cənab İbrahimi Ayətullah Xameneinin əfqan mühacirlərlə bağlı göstərişini yada salır: “Cənab Rəhbər göstəriş verib ki, əfqan mühacirlər əzizlənsin. Ayətullah Xamenei əfqanların üzünə qapı açılmasını yetərli saymır, onlara hörmət-ehtiram göstərilməsini tələb edir.”

Tanınmış əfqan diplomat Məhəmməd Rəhim Əfzəli bir müsahibəsində deyir ki, höccətülislam İbrahimi öz duasında qiyamətdə əfqanlarla səhnəyə gətirilməsini istəyir. Diplomatın sözlərinə görə cənab İbrahiminin fəaliyyətləri həmişə əfqanlar üçün ümidverici olub.

 

Təsnim İnformasiya Agentliyi əfqan mühacirlərlə bağlı cənab İbrahimi ilə söhbətləşib. Bu söhbətin bir hissəsini oxucuların diqqətinə çatdırırıq.

 

Sual: Cənab İbrahimi, biz əfqan mühacirlərin problemləri ilə bağlı araşdırma aparırıq. İmam Rahil buyurmuşdu ki, İslam sərhəd tanımır və insanların dəyəri onların milliyyəti və ölkəsi ilə ölçülmür. İmamın (r) sözlərinə görə, İran İslam Cümhuriyyətində əfqan mühacirlə iranlı arasında fərq olmamalıdır. Amma biz mühacirlərin çoxsaylı problemləri ilə rastlaşdıq. İslam Cümhuriyyətinin birinci şəxslərinin mühacirlərə böyük sevgisi olduğu halda nə üçün belə problemlər yaranır?

 

Höccətülislam İbrahimi: Mühacirlərlə bağlı mövzunun müxtəlif yönləri var. Təhlükəsizlik, dolanışıq, məskən, təhsil sahəsində danışmaq lazım gəlir. Amma qəbul etməliyik ki, mühacirət prinsipcə çətinliklə müşayiət olunan hadisədir. Əfqan şairlərdən biri deyir ki, mühacir bir yerdən başqa yerə köçən quş deyil. Şair mühaciri ağacdan düşmüş yarpağa bənzədir və bu yarpağın ayaq altda qalmasını təbii sayır. Bütün dünyada mühacirlər oxşar problemlər yaşayır. Əgər mənəviyyat məsələsini nəzərə almasaq mühacirət özü çətinlik deməkdir. Bəli, bizim əqidəmiz budur ki, İslam sərhəd tanımır. Amma dünyada bizdən asılı olmayan işlər var. Müsəlman ölkələri arasında coğrafi sərhədlərin olmaması bizim arzumuzdur. Reallıq bizə nə diktə edir? Yaşadığımız dünyanın qanunlarını biz tənzimləmirik. İslam dünyası vahid ümmət olsaydı gözəl olardı. Nə zamansa belə olub. Bəni-Üməyyə dövründə sərhəd məhdudiyyəti yox idi. Necə ki, Harun müxaliflərini hara getsələr bu torpaqlardan çıxa bilməyəcəkləri ilə hədələyirdi. Amma müsəlmanların zəifliyi, daxili ixtilaflar sərhədləri yaratdı. Vəhdət ixtilafa çevrildi. Vahid ümmət parçalandı. Sərhədləri biz yaratmamışıq. Bizim əqidəmiz budur ki, əfqanla iranlı arasında heç bir fərq yoxdur. Əqidəmiz budur. Nə edək ki, mövcud şərait ölkələri sərhədlərlə ayırıb. Dünya keçmişdəki dünya deyil. Ölkəmizə qarşı qlobal dağıdıcı planlar mövcuddur. Biz düşmənlərimizin hədəfində olduğumuzu unuda bilmərik. Biz əfqanları özümüzdən sayırıq. Amma dünya bu sözü qəbul etmir. Əfqanıstanı ayrı, İranı ayrı ölkə sayırlar. Bugünki şəraitdə mühacirlər, əfqanlar üçün görə biləcəyimiz yeganə iş problemləri aradan qaldırmaq, onlar üçün münasib şərait yaratmaqdır. Reallıqla barışmaqdan başqa yol yoxdur. Mühacirlərin qarşısında nə qədər böyük problemlər olsa da bu sahədə çox iş görülür. Başqa ölkələrdə mühacirə münasibəti nəzərə alsaq ölkəmizdə mühacirə münasibətin üstün olduğunu görərik. Görün çoxsaylı əfqanlar neçə illərdir ölkəmizdədir. Ölkəmiz subsidlərlə yaşayır. Elektrik enerjisi, qaz, su, çörək və bu qəbildən olan məhsullar xalqa istehsal dəyərindən aşağı qiymətə satılır. Əfqanlar da iranlılar kimi bu güzəştlərdən faydalanır. Hansı ölkədə əfqanlar üçün belə bir şərait var?! Bir zaman imamın dəftərində, bu gün rəhbərin ofisində əfqanlar da çalışır. İmam Xomeyninin (r) dəftərində çalışan əfqanıstanlı Hacı İshaqın nüfuzu əfqanların nüfuzudur. Bu gün imam Xomeyninin (r) hərəmini əfqanlar idarə edir. Mərhum Hacı Əhməd Xomeyninin ən yaxın adamları əfqan mühacirlər idi. Biz BMT-nin siyasi oyunu olan qaçqın düşərgəsi yaratmadıq, əfqanlar bütün İran ərazisində yerləşə bilir. Elm hövzələrində 9 min əfqan tələbə təhsil alır. İran universitetlərində 10 minə yaxın əfqan gənc təhsilini davam etdirir. İrandakı mühacirlər əksər təhsil ocaqlarında imtahanlarda iştirak edir.

Mühacirlərə diqqət nümunəsi sayılacaq bir xəbər verim. Ayətullah Xameneinin göstərişi ilə onun ofisində xüsusi bir komitə yaradılıb. Mən də həmin komitənin üzvüyəm. Komitənin işi mühacirlərin problemlərini araşdırıb həll etməkdir. Cənab Rəhbər göstəriş verib ki, mühacirlərə ehtiram göstərilsin. Yəni söhbət adi diqqətdən yox, xüsusi hörmətdən gedir. Komitədə əksər dövlət qurumlarının nümayəndəsi var. Ehtiram qanunun fövqündə dayanan həqiqətdir. Əslində Həzrət Ağa sadəcə hörmət yox, mühacirlərin əzizlənməsini göstəriş verib. Biz bu göstəriş əsasında çalışırıq. İndi əfqan alimlər radio-televiziyada çıxış edə bilirlər. Onların cəmiyyət yaratmaq, tədbir keçirmək imkanları var və biz onları himayə edirik. Biz hətta mühacirət kartı olmayan mühacirlərə qayğı göstəririk. Qərara alınıb ki, nə qədər ki, mühacirlər İrandadır, onların övladları məktəblərdə maneəsiz təhsil alsın. Onların öz təhsilini davam etdirməsi üçün şərait yaradılır. Əfqan uşaqların hətta qeyri-dövləti məktəbləri var. Biz heç zaman iranlı ilə əfqan arasında fərq qoymamışıq. Ölkəmiz ağır sanksiyalarla üzləşib. Əgər bir çörəyimiz varsa, onu əziz əfqanlarla bölürük. Əfqanlar da iranlılar kimi məşğulluq imkanına malikdir. Bu gün elm hövzəsinə getsəniz bir çox ustadların əfqan olduğunu görərsiniz. Universitetlərdə də əfqan ustadlar var. Düşünürəm ki, İran İslam Cümhuriyyətini bütün müsəlmanların evi saymaq olar. Amma siyasi baxımdan, təhlükəsizlik baxımından məhdudiyyətlərin olması təbiidir. İrandan sonra ikinci farsdilli ölkə Əfqanıstandır.

Mühacirlər, əfqanlar üçün ən böyük mənəvi dayaq Cənab Rəhbərin onların sevgisidir. A